Vượt qua trì hoãn: Vì sao càng quan trọng càng khó bắt đầu?
Bạn không lười. Và bạn cũng không thiếu kỷ luật như bạn vẫn nghĩ.
Rất nhiều người gặp một nghịch lý quen thuộc: càng là việc quan trọng, càng cần làm, thì họ lại càng trì hoãn. Họ chuẩn bị rất kỹ, suy nghĩ rất nhiều, nhưng thời điểm bắt đầu thì luôn bị dời lại.
Vấn đề nằm ở chỗ: trì hoãn thường bị hiểu sai là thói quen xấu, trong khi thực tế nó là một phản ứng tâm lý có lý do. Khi chưa hiểu đúng cơ chế này, mọi lời khuyên kiểu “cố gắng lên” hay “tạo động lực cho bản thân” đều chỉ giải quyết phần ngọn.
Bài viết này giúp bạn nhìn lại vì sao con người trì hoãn, và cách vượt qua trì hoãn bằng việc bắt đầu đúng cách, thay vì ép mình phải thay đổi ngay lập tức.
TRÌ HOÃN THỰC SỰ ĐẾN TỪ ĐÂU?
Trì hoãn không phải do lười, mà là cơ chế tự vệ
Trì hoãn là phản ứng tự nhiên của não bộ khi đối diện với sự không chắc chắn.
Khi một việc đi kèm rủi ro thất bại, khả năng bị đánh giá hoặc áp lực kết quả, não sẽ ưu tiên né tránh để giảm căng thẳng tức thời.
Điều này giải thích vì sao bạn vẫn làm được những việc nhỏ, đơn giản, nhưng lại trì hoãn những việc có ý nghĩa lớn. Trì hoãn giúp bạn dễ chịu hơn trong ngắn hạn, nhưng cái giá phải trả là áp lực tăng dần theo thời gian.
Vì sao việc càng quan trọng càng dễ bị trì hoãn?
Những việc quan trọng thường gắn với kỳ vọng cao.
Bạn không chỉ sợ làm sai, mà còn sợ kết quả không xứng với công sức bỏ ra. Khi rủi ro cảm xúc tăng lên, não sẽ chọn cách an toàn nhất: chưa làm gì cả.
CÁI BẪY HOÀN HẢO KHIẾN BẠN KHÔNG BAO GIỜ BẮT ĐẦU
Chuẩn bị quá kỹ là một dạng trì hoãn tinh vi
Nhiều người tin rằng họ chưa bắt đầu vì “chưa đủ sẵn sàng”.
Họ tiếp tục học thêm, chỉnh sửa kế hoạch, chờ thời điểm phù hợp hơn. Nhưng sự chuẩn bị này không làm giảm nỗi sợ, mà chỉ giúp trì hoãn trở nên hợp lý hơn trong mắt chính họ.
Hoàn hảo không giúp bạn bắt đầu, chỉ giúp bạn đứng yên
Theo cuốn Bắt đầu để chiến thắng (Start With No) của David Kadavy, rất nhiều người sáng tạo không thất bại vì thiếu năng lực, mà vì họ cố gắng làm mọi thứ đúng ngay từ đầu.
Khi bạn đặt tiêu chuẩn quá cao cho bước đầu tiên, não sẽ xem việc bắt đầu là một mối đe dọa. Kết quả là bạn đứng yên, dù rất muốn tiến lên.
MUỐN VƯỢT QUA TRÌ HOÃN, ĐỪNG HỎI “LÀM SAO LÀM TỐT?”
Câu hỏi đúng để bắt đầu không phải là “làm sao cho hay?”
Câu hỏi khiến bạn kẹt lại là:
“Làm sao để làm tốt ngay từ đầu?”
Câu hỏi giúp bạn hành động là:
“Bước nhỏ nhất tôi có thể làm ngay là gì?”
Bước này không cần hoàn chỉnh, không cần đúng, chỉ cần đủ nhỏ để não không phản kháng.
Hành động nhỏ phá vỡ vòng lặp trì hoãn như thế nào?
Khi bạn bắt đầu một hành động nhỏ, não nhận được tín hiệu an toàn.
Sự kháng cự giảm xuống, và bạn dễ tiếp tục hơn. Động lực không xuất hiện trước hành động, mà được tạo ra sau khi bạn đã bắt đầu.
BẮT ĐẦU TRƯỚC – TỰ TIN ĐẾN SAU
Vì sao chờ có động lực là chiến lược sai?
Nếu chờ đến khi tự tin mới bắt đầu, bạn sẽ chờ rất lâu.
Sự tự tin chỉ xuất hiện khi bạn đã có chuyển động, đã có trải nghiệm thực tế, dù còn vụng về.
Người vượt qua trì hoãn làm khác gì?
Họ không cố loại bỏ nỗi sợ.
Họ cho phép mình bắt đầu khi còn sợ, còn chưa rõ ràng, còn chưa hoàn chỉnh. Chính hành động đó mới là thứ dần dần làm tan biến trì hoãn.
Trì hoãn không phải kẻ thù cần tiêu diệt, mà là dấu hiệu cho thấy bạn đang đứng trước điều quan trọng.
Vượt qua trì hoãn không nằm ở việc ép bản thân mạnh mẽ hơn, mà ở việc bắt đầu đủ nhỏ để não không còn chống lại bạn.
Nếu bạn muốn hiểu sâu hơn vì sao con người sợ bắt đầu, vì sao hoàn hảo lại trở thành rào cản, và cách những người sáng tạo phá vỡ trì hoãn một cách bền vững, cuốn Bắt đầu để chiến thắng (Start With No) của David Kadavy là một nền tảng đáng đọc và suy ngẫm.
Happy Live Team
Có thể bạn quan tâm: BẮT ĐẦU ĐỂ CHIẾN THẮNG
Khám phá sức mạnh sáng tạo tiềm ẩn bên trong bạn: Bắt đầu từ trái tim, Chiến thắng trong hành động
