Thật khó để áp các câu chuyện phân tích vĩ mô, sức khỏe tài chính, triển vọng kinh doanh vào những mã cổ phiếu mid/small đã tăng hàng trăm % trong vài tháng qua. Chính vì thế, Fomo đang dẫn lối nhiều nhà đầu tư đến cạm bẫy “đu đỉnh”.
Diễn biến chỉ số VN-Index 3 tháng gần đây
Nhiều cổ phiếu mid/smallcap bay cao
Dòng tiền chứng khoán đang lên những ngày cuối tháng 5 – đầu tháng 6/2023 trong bối cảnh lượng tài khoản mở mới bất ngờ gia tăng kết hợp với động thái giảm lãi suất lần 3 của Ngân hàng Nhà nước. Đây là điều dễ thấy thông qua mức thanh khoản từ 18.000 – 22.000 tỷ đồng/phiên. Thậm chí phiên 8/6, giá tri giao dịch trên cả 3 sàn đạt 27.300 tỷ đồng – cao nhất sau khoảng 1 năm.
Quan sát từ đầu tháng 5, dòng tiền gần như không cố định ở bất kỳ nhóm cổ phiếu nào. Các nhóm như dầu khí – mía đường – than – thép – đầu tư công – chứng khoán – ngân hàng – bất động sản lần lượt được dòng tiền ghé qua.
Tuy nhiên, có một nhóm cổ phiếu vẫn được ưu ái trong khoảng thời gian này; trở thành tâm điểm của dòng tiền đầu cơ và tạo lập – nhóm cổ phiếu mid/smallcap.
Kết phiên 9/6/2023, các chỉ số đều đóng cửa trong sắc xanh, VN-Index tăng trở lại hơn 6 điểm và giữ được mốc 1.100 điểm sau hơn 4 tháng lênh đênh vùng 1.000 – 1.090.
Đáng nói, thị trường chứng khoán có lần thứ 3 (sau 3 tuần) ghi nhận số cổ phiếu tăng trần chạm mức 100 mã trong đó riêng sàn HNX và UPCoM có tới 92 mã. Điều này cho thấy sóng đầu cơ ở nhóm cổ phiếu penny vẫn chưa hề giảm nhiệt. Trong khi các nhóm lớn chưa lấy lại phong độ, dòng tiền chuyển qua các mã mid/smallcap để tìm kiếm cơ hội sinh lời.
Nhìn vào mức tăng 160% của cổ phiếu VC7 từ đầu tháng 5, pha bứt tốc 160% của cổ phiếu QCG (trong đó có chuỗi 10 phiên tăng trần liên tiếp từ 26/5) hay mức tăng 83% của CET từ đầu tháng 6,… đủ để thấy sức hấp dẫn của kênh chứng khoán thời điểm hiện tại.
Diễn biến giá cổ phiếu QCG (đỏ), CET (tím) và VC7 (vàng) thời gian gần đây
Vẫn có nhiều mã tốt
Trên thị trường, hàng chục thậm chí cả trăm mã chứng khoán đã có nhịp tăng ngắn hạn trên 30%. Tuy nhiên, câu chuyện cứ mua là thắng của năm 2021 đã không còn xuất hiện trong bức tranh chứng trường hiện tại.
Chọn “hàng” thế nào, giữ “hàng” ra sao, cách nào để bảo vệ thành quả hay mua cổ phiếu mid/smallcap thời điểm này còn thích hợp,… đang là những câu hỏi được nhiều nhà đầu tư quan tâm.
Trước hết, cần hiểu CP midcap và smallcap là gì?
Cụ thể, cổ phiếu midcap là những cổ phiếu được phát hành bởi các doanh nghiệp có vốn hoá từ 1.000 – 10.000 tỷ đồng. Đây được xem là nhóm có mức giá vừa phải và tiềm năng phát triển cao. Trong khi đó, small caps là những cổ phiếu có vốn hóa thấp dưới 1.000 tỷ đồng.
Theo bà Đỗ Thu Hà – Chuyên gia Tư vấn đầu tư tại CTCP Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), nhịp vừa qua khi thị trường phục hồi tích cực từ vùng 1.04x lên 1.11x, nhóm mid/smallcap đã tăng rất mạnh; nhiều mã tăng 30 – 50% thậm chí x2 – x3 lần.
Cần nhấn mạnh rằng, doanh nghiệp ở các nhóm này không hoàn toàn đều kinh doanh yếu kém. Thậm chí ở nhóm midcap, rất nhiều doanh nghiệp lớn đầu ngành có kết quả kinh doanh tốt và tiềm năng trong đó dòng bất động sản có TCH, DXG, CEO, CII, IDC, SZC, LHG,… Nhóm xây dựng hạ tầng có LCG, HHV, FCN, CTD,… Nhóm thép có HSG, NKG,… hay nhựa có BMP, NTP,…
Với nhóm smallcap, nhiều doanh nghiệp cũng có vị thế tốt như CST, TVD (than), AMV (y tế) hay CCL (bất động sản). Chính vì vậy, nói nhóm cổ phiếu mid/smallcap là cổ phiếu đầu cơ là không hoàn toàn chính xác.
Chọn hàng – giữ hàng thế nào?
Tới đây, một số khoản tiền gửi 6 tháng trong hệ thống ngân hàng sẽ đáo hạn và có thể được rút ra khi lãi suất huy động giảm. Điều này có thể mở ra cơ hội cho thị trường chứng khoán – nhất là các cổ phiếu đang được định giá rẻ dưới giá trị thật.
Thời gian tới, nhiều CP smallcap sẽ trở thành midcap; nhiều mã midcap sẽ hóa bluechip nếu VN-Index tiếp tục cải thiện điểm số. Do vậy việc lựa chọn đầu tư CP theo phân loại vốn hóa chủ yếu dựa theo khẩu vị, kinh nghiệm,… của mỗi nhà đầu tư.
Trong bối cảnh dòng tiền trên thị trường liên tục dịch chuyển giữa các nhóm/các ngành, việc hàng loạt cổ phiếu vốn hóa trung và nhỏ tăng mạnh hơn, nhóm vốn hóa lớn tăng chậm thậm chí đứng giá đã và đang thể hiện sự thích ứng của nhà đầu tư trong việc nắm bắt cơ hội sinh lời.
Tuy nhiên bà Hà cho rằng, việc chạy theo những CP đang có game tăng giá (có thể là tin đồn), chạy theo dòng tiền hay tâm lý đám đông (Fomo) là điều nhà đầu tư cần đặc biệt chú ý. Hành cần cần cân nhắc lúc này là hạn chế mua đuổi các cổ phiếu đã tăng 30 – 50% thậm chí 100 – 200% để tránh kẹt hàng hay rủi ro điều chỉnh.
Thông qua chỉ báo MCDX, nhiều cổ phiếu đã ghi nhận dòng tiền tạo lập tăng trở lại trong hơn 1 tháng qua. Vì điều này, nhà đầu tư được khuyến nghị nên chọn các doanh nghiệp tốt và có dấu hiệu dòng tiền lớn chỉ mới bắt đầu nhập cuộc hoặc cổ phiếu có nhịp điều chỉnh và cho điểm mua an toàn để tránh các rủi ro.
Ngoài ra, câu chuyện dùng đòn bẩy margin cũng nên được cân nhắc – đặc biệt tại các CP penny đã tăng cao và có nền tảng cơ bản kém.
Vị chuyên gia KBSV nhấn mạnh: “Trong giai đoạn này, các nhóm cổ phiếu sẽ luân phiên tăng giá; nhà đầu tư không nên chạy theo tâm lý đám đông và sợ bỏ lỡ cơ hội. Cần kiên nhẫn với chiến lược của mình hoặc chọn mua cổ phiếu đang tích lũy tốt trên đường giá MA20”.
Hệ thống đầu tư Canslim – Các cổ phiếu có tốc độ tăng trưởng lợi nhuận hấp dẫn thường chỉ điều chỉnh 1½ đến 2½ lần so với mức điều chỉnh của thị trường chung. Nói cách khác, nếu thị trường chung giảm 10%, các cổ phiếu tăng trưởng tốt sẽ điều chỉnh khoảng 15%-25%.
Lý thuyết Thị trường Đấu giá, ra đời từ các nghiên cứu của J.P. Steidlmayer về Hồ sơ thị Trường (Market Profile). Sau đó, cùng với các tác giả khác như James Dalton và Donald L. Jones, ông đã xác định một loạt các khái niệm hình thành nên lý thuyết này.
Trong cuốn sách Cách kiếm lợi nhuận 18.000% từ thị trường chứng khoán (Trade Like an O’Neil Disciple), Gil Morales là đồng tác giả cùng với Tiến sĩ Chris Kacher là người cũng áp dụng Phương pháp O’Neil kiến tạo nên mức lợi nhuận 11.000% trong 7 năm, tương đương với tỷ suất sinh lời 96,19%/năm.
Điểm mua “pocket pivot”, hay “mua khi còn trong túi” là một chỉ báo sớm về khả năng có điểm mua phá vỡ nền giá. Điểm pocket pivot được thiết kế để tìm kiếm các điểm pivot có thể mua trước ở bên trong nền giá.
Phương pháp Wyckoff- Đây là câu hỏi thường gặp nhất và nó hoàn toàn hợp lý bởi nếu chúng ta tìm ra được câu trả lời khách quan cho câu hỏi phân biệt giữa tích lũy và phân phối,
Giá + thời gian +khối lượng giao dịch = giá trị. Đây là 3 yếu tố trọng yếu mà nhà kinh doanh cổ phiếu phải nằm lòng trong tư duy và hành động khi quyết định giao dịch
Đối với nhà đầu tư F0 – những người mới bước chân vào thị trường chứng khoán – việc tìm đúng hướng đi ban đầu rất quan trọng. Sách đầu tư tăng trưởng có thể coi là người bạn đồng hành quý giá, cung cấp kiến thức và cảm hứng dựa trên tinh thần chia sẻ kinh nghiệm, thay vì các lời quảng bá hào nhoáng. Những cuốn sách này thường truyền tải triết lý đầu tư tăng trưởng – chiến lược tập trung vào cổ phiếu của các doanh nghiệp trẻ có tốc độ tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận cao đột biến. Đầu tư vào những công ty mới nổi nhưng giàu tiềm năng như vậy có thể mang lại lợi nhuận ấn tượng nếu doanh nghiệp thành công.
Hệ thống đầu tư Mark Minervini – Mục tiêu của quy trình sàng lọc SEPA là tìm ra những cổ phiếu có tiềm năng tăng trưởng đột phá, được các tổ chức lớn mua vào mạnh mẽ, và đang hình thành sự mất cân bằng cung – cầu rõ rệt, mở ra cơ hội bứt phá nhanh chóng khi dự báo lợi nhuận liên tục được điều chỉnh tăng.